Η Δ Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΜΑΣ

Επίκαιρη ανάγκη η Ριζική Συνταγματική Αλλαγή από τον Λαό [απόφαση της Ολομέλειας της 28-9-2015 της «Π»] Τον Ιανουάριο του 2012 ένας μικρός αριθμός πολιτών συγκροτήσαμε την «Πρωτοβουλία για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή» σαν ώριμη συνέχεια και μετεξέλιξη της λαϊκής αγανάκτησης που είχε ξεσπάσει το καλοκαίρι του 2011 ενάντια στο πολιτικό σύστημα... Κάντε κλικ εδώ για να την διαβάσετε
Πατώντας το παραπάνω εικονίδιο θα μπείτε σε ιστοσελίδα με όλα τα άρθρα του ΙΣΧΥΟΝΤΟΣ Συντάγματος. Σε κάθε άρθρο έχει ενσωματωθεί η ΠΡΟΤΑΣΗ της Πρωτοβουλίας μας. Κάτω από κάθε άρθρο γράφετε τα σχόλιά σας ή προτάσεις αλλαγής του. Ο στόχος είναι να διαμορφωθεί το προσχέδιο ενός νέου Συντάγματος. _______________
 Σχολιασμός άρθρων ισχύοντος Συντάγματος

livestream κανάλι της Πρωτοβουλίας

Οι θεσμοί του Δημοψηφίσματος και της Λαϊκής Πρωτοβουλίας για ψήφιση νόμου

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Pers Lynteris Christos_04a 2011

 

 

Χρήστος Λυντέρης

Δρ. Νομικής – Δικηγόρος, μέλος της Πρωτοβουλίας για Ριζική Συνταγματική Αλλαγή

NeoSyntagma.net, 26 Ιανουαρίου 2012

 

Εάν δημοκρατία είναι το πολίτευμα όπου εξουσιάζει ο λαός, τότε δεν νοείται δημοκρατικό πολίτευμα χωρίς την άμεση συμμετοχή των πολιτών στην άσκηση της εξουσίας. Τέτοιου είδους συμμετοχή αποτελεί πρωτίστως το δημοψήφισμα. Η Ευρώπη και τα άλλα κράτη της δύσεως, ήδη από τα μέσα του 20ου αιώνα, άρχισαν να αντιλαμβάνονται ότι δεν αρκεί ο κοινοβουλευτισμός για τον χαρακτηρισμό ενός πολιτεύματος ως δημοκρατικού. Έτσι, πέρα από τους θεσμούς αντιπροσώπευσης, εισήγαγαν και θεσμούς άμεσης συμμετοχής των πολιτών στην πολιτική ζωή, όπως είναι τα δημοψηφίσματα και οι πρωτοβουλίες πολιτών για προτάσεις νόμου.

Hst 1933 SpeakersCorner-LondonHydePark

Μια άποψη της Speakers’ Corner (της «Γωνιάς του Ομιλητή») στο Hyde Park του Λονδίνου. Μεταξύ άλλων έχουν ρητορεύσει εκεί ο Καρλ Μαρξ, ο Λένιν, ο Τζορτζ Όργουελ και ο Μάρκους Γκάρβει.

Πηγή έμπνευσης για την καθιέρωση θεσμών άμεσης δημοκρατίας αποτελεί ασφαλώς η ελληνική αρχαιότητα και κυρίως η αθηναϊκή δημοκρατία (“και όνομα μεν δια το μη ες ολίγους αλλά εις πλείονας οικείν δημοκρατία κέκληται”, Θουκιδίδης, βιβλίο β΄, επιτάφιος Περικλέους). Ωστόσο, σύγχρονη μητέρα του θεσμού των δημοψηφισμάτων θεωρείται η Ελβετία, όπου διενεργούνται κάθε έτος περίπου 2-3 δημοψηφίσματα σε κεντρικό επίπεδο και ακόμη περισσότερα σε τοπικό επίπεδο. Από το 1945 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990 είχαν διενεργηθεί 275 δημοψηφίσματα και ήδη έχουν ξεπεράσει τα 300. Το ελβετικό Σύνταγμα προβλέπει δημοψήφισμα κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας, είτε για την κατάργηση νόμου, εάν ζητηθεί από 50.000 πολίτες (άρ.89), είτε για την αναθεώρηση ή την θέσπιση νέου Συντάγματος εάν ζητηθεί από 100.000 πολίτες (άρ.121).

Δυνατότητα δημοψηφίσματος κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας προβλέπει επίσης το ιταλικό Σύνταγμα εφόσον το ζητήσουν 500.000 εκλογείς , είτε για την  κατάργηση νόμου (άρ.75), είτε για την αναθεώρηση του Συντάγματος (άρ.138). Από το 1970 μέχρι σήμερα έχουν προκηρυχθεί στην Ιταλία 20 δημοψηφίσματα με 66 ερωτήματα.

Hst Citizen Initiated Referendum CONSERVΆλλα κράτη όπου καθιερώνεται συνταγματικά ο θεσμός του δημοψηφίσματος κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας είναι η Ουγγαρία (εάν το ζητήσουν 200.000 πολίτες, άρ.28C) και το Λουξεμβούργο (άρ.51), ενώ επίσης, υποχρεωτικό δημοψήφισμα σε περίπτωση αναθεώρησης του Συντάγματος προβλέπεται από το Σύνταγμα της Δανίας (άρ.88), της Γαλλίας (άρ.89), της Πολωνίας (άρ.235), του Λουξεμβούργου (άρ.114) και της Αυστρίας για την περίπτωση της ολικής αναθεώρησης (άρ.44). Στην Γερμανία ο θεμελιώδης νόμος της Βόννης προβλέπει ότι απαιτείται δημοψήφισμα για την αναδιάρθρωση ομοσπονδιακού εδάφους (άρ.29), ενώ επίσης τα συντάγματα επιμέρους ομόσπονδων κρατών (λ.χ. του Βερολίνου) προβλέπουν δημοψήφισμα κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας για την ανάκληση των βουλευτών μέσω της διάλυσης της βουλής.

Στις ΗΠΑ η διενέργεια δημοψηφισμάτων προβλέπεται από τα Συντάγματα κάποιων εκ των πολιτειών, όπως της Καλιφόρνια, του Όρεγκον, της Βόρειας Ντακότα, της Ουάσιγκτον, του Κολοράντο, της Αριζόνα, της Μοντάνα, του Μίτσιγκαν, του Άρκανσας και της Οκλαχόμα, όπου διενεργείται σημαντικό αριθμός δημοψηφισμάτων.

Εξάλλου, θεσμό άμεσης συμμετοχής των πολιτών, έστω και ατελή αφού μπορεί να μην έχει αποτέλεσμα,  αποτελεί και η λαϊκή πρωτοβουλία προς ψήφιση νόμου, η οποία απευθύνεται προς το κοινοβούλιο. Τέτοια δυνατότητα προβλέπει το Σύνταγμα της Αυστρίας, κατόπιν συλλογής 100.000 υπογραφών (άρ.41), της Ισπανίας με την συλλογή 500.000 υπογραφών και της Ιταλίας κατόπιν συλλογής 50.000 υπογραφών.

Opponents of Proposition 8 (AP Photo/Eric Risberg)

Στην Ευρώπη το δημοψήφισμα και οι λοιποί θεσμοί άμεσης συμμετοχής των πολιτών αποτελούν εδώ και πολλές δεκαετίες μία πραγματικότητα και ένα στοιχείο προόδου και πολιτικού πολιτισμού. Εκτός των χωρών που προαναφέρθηκαν, δημοψηφίσματα διενεργούνται συχνά στην Δανία και την Ιρλανδία και λιγότερο στην Σουηδία, την Φινλανδία, την Νορβηγία και αλλού. Εκτός της Ευρώπης και των ΗΠΑ, σημαντικός αριθμός δημοψηφισμάτων διενεργούνται στην Αυστραλία, την Νέα Ζηλανδία και τις Φιλιππίνες.

Σύμφωνα με το ελληνικό Σύνταγμα η διεξαγωγή δημοψηφίσματος εξαρτάται αποκλειστικά από την κυβέρνηση και την βουλή δεδομένου ότι προκηρύσσεται,  είτε για κρίσιμα εθνικά θέματα κατόπιν πρότασης της κυβέρνησης και απόφασης τουλάχιστον 151 βουλευτών, είτε για ψηφισθέντα νόμο κατόπιν πρότασης τουλάχιστον 120 βουλευτών και απόφασης τουλάχιστον 180 βουλευτών: “Ο πρόεδρος της δημοκρατίας προκηρύσσει με διάταγμα δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα, ύστερα από απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών, που λαμβάνεται με πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου. Δημοψήφισμα προκηρύσσεται από τον Πρόεδρο της δημοκρατίας με διάταγμα και για ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, εκτός από τα δημοσιονομικά, εφόσον αυτό αποφασιστεί από τα τρία πέμπτα του συνόλου των βουλευτών ύστερα από πρόταση των δύο πέμπτων του συνόλου…” (άρ.44 παρ.2) Ακολούθως, εφόσον δεν προβλέπεται λαϊκή πρωτοβουλία για διενέργεια δημοψηφίσματος, από την ψήφιση του Συντάγματος μέχρι σήμερα ουδέποτε η κυβέρνηση και η βουλή προκήρυξαν έστω και ένα δημοψήφισμα. Βεβαίως, δεν προβλέπεται δημοψήφισμα, όχι μόνο για αναθεώρηση του Συντάγματος, αλλά ούτε καν σε επίπεδο δήμων ή περιφερειών.

Το ελληνικό Σύνταγμα είναι αναχρονιστικό και αντιδημοκρατικό. Απαιτείται ριζική συνταγματική μεταρρύθμιση, η οποία θα θεσπίζει την δυνατότητα δημοψηφίσματος κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας, τόσο για την ψήφιση ή την κατάργηση νόμου,  ή την ανάκληση αξιωματούχου, όσο και για την αναθεώρηση  ή την θέσπιση νέου Συντάγματος. Επίσης θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα διενέργειας δημοψηφισμάτων σε επίπεδο δήμου ή περιφέρειας.

NeoSyntagma.net, 26 Ιανουαρίου 2012

 

Η παρούσα ανάρτηση αποσκοπεί στην ενημέρωση των φίλων της Πρωτοβουλίας. Δεν συνεπάγεται τη συμφωνία με τις απόψεις που δημοσιεύονται.

6 comments to Οι θεσμοί του Δημοψηφίσματος και της Λαϊκής Πρωτοβουλίας για ψήφιση νόμου

  • Συγχαρτήρια κ. Λυντέρη για το άρθρο σας.
    Θα ήθελα να προσθέσω κάποιες επισημάνσεις που θεμελειώνουν τους χαρακτηρισμούς «αναχρονιστικό» και «αντιδημοκρατικό» του ισχύοντος Ελληνικού Συντάγματος.
    Σαν Δημοκρατία ορίζουμε τα πολιτεύματα που έχουν τα εξής τρία χαρακτηριστικά (3I):

    1. Ισηγορία: Η δυνατότητα σε κάθε πολίτη να έχει ίσο χρόνο λόγου για τα δημόσια πράγματα μπροστά σε όλους τους πολίτες.
    2. Ισονομία: Οι νόμοι να είναι διατυπωμένοι κατά τέτοιο τρόπο ώστε όλοι οι πολίτες να είναι ίσοι απέναντί τους.
    3. Ισοκρατία: Ολοι οι πολίτες να έχουν ίση ισχύ σε σχέση με τα αξιώματα της πολιτείας.

    Με βάση τα τρία αυτά βασικά χαρακτηριστικά, μπορούμε να κατατάξουμε όλα τα πολιτεύματα στο κατά πόσο είναι «δημοκρατικά».

    Εάν πάρουμε για παράδειγμα τη χώρα μας, θα διαπιστώσουμε:

    1. Δέν υπάρχει ισηγορία. Εγώ ως πολίτης δέν έχω ίσο χρόνο δημόσιου λόγου με ένα δημοσιογράφο που εργάζεται σε ένα μέσο Μαζικής ενημέρωσης.
    2. Δέν υπάρχει ισονομία όσο υφίσταται ο θεσμός της Βουλευτικής ασυλίας.
    3. Δέν υπάρχει ισοκρατία όταν:
    α. Οι πολίτες μή βουλευτές της χώρας δέν έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν προτάσεις νόμου πρός ψήφιση. (Σύνταγμα άρθρο 73 Πργ. 1) (Δηλαδή οι πολίτες δέν έχουν νομοθετική εξουσία).
    β. Στα αξιώματα της πολιτείας διορίζονται πολίτες από τις εκάστοτε κυβερνήσεις και όχι απ’ ευθείας από το σώμα των πολιτών. (είτε με κλήρωση, είτε με εκλογή).
    Επειδή η κατάσταση αυτή ουσιαστικά τοποθετεί τους πολίτες εκτός πολιτικών διαδικασιών, θα πρέπει εμείς ως πολίτες που επιθυμούμε μιά τέτοια αλλαγή, να μεθοδεύσουμε με Δημοκρατικές διαδικασίες την αλλαγή του υπάρχοντος Συντάγματος ώστε να περιλάβει τη δυνατότητα δημοψηφίσματος κατόπιν λαϊκής πρωτοβουλίας.
    Περισσότερες σκέψεις πάνω στη μεθόδευση μπορείτε να δείτε:
    Δημοψηφίσματα με Πρωτοβουλία Πολιτών

  • Χρήστος Λυντέρης

    Κύριε Ζούκο , συμφωνώ απολύτως.

  • […] εν λευκώ κάθε δικαίωμα εξουσίας στους εντολοδόχους. (12) Απαιτούμε λοιπόν οι πολίτες να έχουν το δικαίωμα μέσω […]

  • […] εν λευκώ κάθε δικαίωμα εξουσίας στους εντολοδόχους. (12) Απαιτούμε λοιπόν οι πολίτες να έχουν το δικαίωμα μέσω […]

  • Ζημαιος

    Κατά την γνώμη μου οι λαοί έχουν πάθει ό,τι εχεί συμβεί στα άγρια ζώα που γίναν οικόσιτα. Χάσαν τα βασικά ενστικτα επιβίωσης και επαφίονται στον κάθε επιτήδειο τσοπάνη (Κυβερνήτη) την επιβίωσή τους και την ασφάλειά τους. Σκέφτομαι ώρες ώρες πόσο παρανοϊκοί γίναμε και πόσο μάλθακες. Με αυτά τα προσόντα δεν νομίζω ότι είμαστε ικανοί για κάτι καινούριο πιό δημιουργικό και ασφαλές. Πάλι μια απ’ τα ίδια θα ΄ναι. Τους θεατρινισμούς των ταχα μου σπουδαίων και φαντασμένων αρχοντοχωριαταράδων εγώ προσωπικά δεν τους ανέχομαι. Φτάνει πιά, τα κροκοδείλια δακρυα δεν πιάνουν άλλο. Η ανάγκη για νέο Σύνταγμα βεβαίως και υπάρχει αλλά πρωτεύουν άλλα ζητήματα. Να κάνουμε πρώτα έναν χάρτη αξιών σαν κοινωνία και στην επόμενη γενιά πάμε και σε καινούριο Σύνταγμα αν είμαστε έτοιμοι, λεω μέχρι τότε θα έχει γίνει αναδιανομή του πλούτου και θα εχει κοπεί το σημερινό καρκίνωμα της υπερβολικής συσσωρευσης του σε μερικούς μονο, ειδικά με αγία καταγωγή, θα έχουμε γίνει μέχρι τότε άνθρωποι και όχι καταναλωτές, ψηφοφόροι, ύποπτοι, οφειλέτες που μας λένε σήμερα και όλα καταλήγουν στην λήγουσα που λέμε ΔΟΥΛΟΙ, του θεού, του διαβόλου του πάσα ένα που τον κόβει λιγο παραπάνω από εμάς τούς αγράμματους λαϊκούς ανθρώπους. Να γίνουμε πρώτα Άνθρωποι από ανθρωπίδες που καταντήσαμε και τα υπόλοιπα ερχονται απο μόνα τους.

  • […] εν λευκώ κάθε δικαίωμα εξουσίας στους εντολοδόχους. (12) Απαιτούμε λοιπόν οι πολίτες να έχουν το δικαίωμα μέσω […]

Leave a Reply

  

  

  


7 + 1 =